Thế giới 4 · Trinh sát đổi mới · Bài 14

Tình trạng kỹ thuật và tính mới

Tình trạng kỹ thuật (prior art) là mọi thứ đã được công khai trước ngày nộp đơn của bạn — kể cả bài đăng của chính bạn. Một lần tra cứu có thể tìm ra lý do phản đối tính mới, nhưng không bao giờ chứng minh được tính mới.

5 phút
Phạm vi pháp lý: Quốc tế / điều ước, Úc, Việt Nam
Rà soát lần cuối: 19 tháng 10, 2026

Bản nháp — đang chờ rà soát biên tập

Nội dung giáo dục, không phải tư vấn pháp lý. Các bài học là bản nháp đang chờ rà soát biên tập.

Bạn sẽ học được

Giải thích tình trạng kỹ thuật gồm những gì.
Phân biệt tính mới với trình độ sáng tạo.
Biết các cơ sở dữ liệu chính thức và giới hạn của một lần tra cứu.

Tình trạng kỹ thuật là gì

Tình trạng kỹ thuật là những gì đã được công khai trước ngày nộp đơn (hoặc ngày ưu tiên) của bạn: bằng sáng chế, đơn đã công bố, bài báo khoa học, luận văn, sản phẩm đã bán, video, bài nói tại hội thảo — và cả bài đăng hay buổi giới thiệu của chính bạn. Ở nhiều nước, gồm Úc và Việt Nam, tình trạng kỹ thuật không chỉ giới hạn trong nước: một công bố ở bất kỳ đâu trên thế giới cũng có thể được tính. Ngôn ngữ của tài liệu không làm nó mất giá trị là tình trạng kỹ thuật.

Tính mới và trình độ sáng tạo

Hai tiêu chí này thường bị nhầm. Nói chung, sáng chế mất tính mới khi một công bố trước đó đã thể hiện đầy đủ các đặc điểm của nó. Nhưng một sáng chế có tính mới vẫn có thể bị từ chối vì thiếu trình độ sáng tạo — khi người có hiểu biết trung bình trong lĩnh vực đó, nhìn vào tình trạng kỹ thuật, thấy giải pháp là hiển nhiên. Cách đánh giá cụ thể khác nhau giữa các nước. Chính thẩm định viên và tòa án, chứ không phải người nộp đơn, quyết định hai câu hỏi này.

Tra cứu ở đâu, và tra cứu không cho biết gì

Các nguồn chính thức miễn phí gồm PATENTSCOPE (WIPO), Espacenet (EPO), Australian Patent Search (IP Australia) và WIPO Publish của Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam. Hãy dùng từ khóa đồng nghĩa ở nhiều ngôn ngữ và mã phân loại sáng chế, và ghi lại ngày, nguồn, cụm từ tra cứu. Nhưng tra cứu có giới hạn: đơn sáng chế thường chưa được công bố trong một thời gian sau khi nộp (ở nhiều hệ thống là khoảng 18 tháng), và nhiều bài báo, sản phẩm hay video không nằm trong cơ sở dữ liệu sáng chế. Không tìm thấy gì không có nghĩa là sáng chế có tính mới.

Thử một tình huống

Minh, một kỹ sư ở TP. Hồ Chí Minh, làm ra một cảm biến IoT đo độ ẩm đất. Anh tra Australian Patent Search bằng tiếng Anh trong một buổi chiều và không thấy gì giống. Tuần sau anh gặp nhà đầu tư.

Anh nên nói gì với nhà đầu tư?

"Sáng chế của chúng tôi là mới — chúng tôi đã kiểm tra."Không nói gì về việc tra cứu."Chúng tôi chưa tìm thấy tài liệu gần giống trong cơ sở dữ liệu và cụm từ đã tra, vào ngày này. Chúng tôi sẽ mở rộng tra cứu và hỏi chuyên gia."

Kiểm tra kiến thức

Luyện tậpLàm cả bàiXem giải thích sau mỗi câu.

Điểm đạt: 80% — với bài này nghĩa là đúng tất cả các câu.

Câu 1 trên 4Thảo đăng video giới thiệu chi tiết thiết bị mới của mình lên mạng xã hội ba tháng trước khi nộp đơn sáng chế.Video đó có liên quan đến tình trạng kỹ thuật không?

Không — công bố của chính mình không bao giờ được tính.Không — mạng xã hội không phải là ấn phẩm.Có — nó có thể là tình trạng kỹ thuật; việc có được ân hạn hay không phụ thuộc vào luật từng nước.

Mang theo

Ghi kết quả tra cứu là "chưa tìm thấy, trong phạm vi đã tra" — đừng bao giờ ghi "đã chứng minh là mới".

Áp dụng cho IP của bạn

Không có gì tự chạy hoặc tự lưu. Mỗi lựa chọn chỉ mở công cụ khi bạn bấm.

Giới hạn của bài học

Bài học không thể cho biết sáng chế của bạn có tính mới hay có trình độ sáng tạo hay không. Chỉ thẩm định viên hoặc tòa án quyết định điều đó, và tra cứu của bạn không thể thấy các đơn chưa công bố.