Chuyển đến nội dung chính
IP Check-In
vien

Thế giới 4 · Trinh sát đổi mới · Bài 16

Công bố, bảo mật và chiến lược nộp đơn

Công bố trước khi nộp đơn có thể làm mất quyền. Thời hạn ân hạn là lưới an toàn ở một số nước, không phải kế hoạch. Thứ tự hợp lý thường là: giữ bí mật, hỏi chuyên gia, nộp đơn, rồi mới công bố.

  • 5 phút
  • Phạm vi pháp lý: Quốc tế / điều ước, Úc, Việt Nam
  • Rà soát lần cuối: 19 tháng 10, 2026

Bản nháp — đang chờ rà soát biên tập

Nội dung giáo dục, không phải tư vấn pháp lý. Các bài học là bản nháp đang chờ rà soát biên tập.

Bạn sẽ học được

  • Nhận ra những hình thức công bố có thể làm mất tính mới.
  • Giải thích vì sao thời hạn ân hạn không giống nhau giữa các nước.
  • Biết vai trò của quyền ưu tiên, PCT và hệ thống La Hay trong chiến lược nộp đơn.

Công bố là gì

Một buổi thuyết trình gọi vốn công khai, video demo, chiến dịch gây quỹ cộng đồng, gian hàng triển lãm, bài nói tại hội thảo, kho mã nguồn mở hay một bài đăng mạng xã hội đều có thể làm sáng chế hoặc kiểu dáng mất tính mới. IP Australia khuyên giữ bí mật sáng chế cho đến khi đã nộp đơn hoặc đã chọn cách khác, và khi cần nói về lĩnh vực của mình thì chỉ nói về vấn đề sáng chế giải quyết, không nói về giải pháp. Trao đổi riêng theo thỏa thuận bảo mật (NDA) khác với công bố công khai — nhưng chỉ khi thỏa thuận được tôn trọng.

Thời hạn ân hạn: lưới an toàn, không phải kế hoạch

Theo IP Australia, nếu sáng chế đã bị công bố, bạn có thời hạn ân hạn 12 tháng để nộp đơn sáng chế tiêu chuẩn; thời hạn này áp dụng cho công bố do bạn thực hiện, được bạn đồng ý hoặc không có sự đồng ý của bạn. Với kiểu dáng, Úc có thời hạn ân hạn 12 tháng cho đơn và công bố từ ngày 10/3/2022. Thời hạn này không áp dụng cho kiểu dáng đã được công bố trên sổ đăng ký hoặc cơ sở dữ liệu kiểu dáng, và người đã sử dụng kiểu dáng tương tự trước ngày bạn nộp đơn có thể được miễn trừ xâm phạm. Nhưng IP Australia cũng nói rõ không phải nước nào cũng có thời hạn ân hạn. Việt Nam có quy định riêng, với điều kiện và thời hạn riêng, cần kiểm tra với Cục Sở hữu trí tuệ hoặc tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp. Một công bố được ân hạn ở Úc vẫn có thể bị tính ở nước khác.

Nộp đơn trước: ưu tiên, PCT và La Hay

Ở Úc, đơn sáng chế tạm thời (provisional) không tạo ra bảo hộ, nhưng xác lập ngày ưu tiên và cho bạn 12 tháng để quyết định nộp đơn đầy đủ. Nếu đã công bố, thời hạn ân hạn 12 tháng được tính từ ngày công bố: đơn sáng chế tiêu chuẩn (đơn hoàn chỉnh) phải được nộp trong thời hạn đó. Đơn tạm thời không kéo dài thời hạn này. Theo Công ước Paris, đơn đầu tiên ở một nước thành viên cho bạn quyền ưu tiên khi nộp ở nước thành viên khác: 12 tháng với sáng chế và giải pháp hữu ích, 6 tháng với kiểu dáng công nghiệp. PCT cho phép nộp một đơn quốc tế, sau đó vào giai đoạn quốc gia ở từng nước — không có "bằng sáng chế toàn cầu". Hệ thống La Hay cho phép một đơn quốc tế cho kiểu dáng ở các nước thành viên. Một lựa chọn khác là giữ giải pháp làm bí mật kinh doanh. Nhà sáng lập Việt Nam cũng nên hỏi liệu quy định kiểm soát an ninh đối với sáng chế trước khi nộp đơn ra nước ngoài có áp dụng cho lĩnh vực của mình không.

Thử một tình huống

Hoa sáng lập một công ty phần cứng ở Hà Nội. Ba tuần nữa cô được mời thuyết trình tại một ngày demo công khai ở Sydney, có livestream. Nguyên mẫu của cô có một cơ chế tản nhiệt mà cô tin là mới. Cô chưa nộp đơn ở đâu cả.

Cách làm nào hợp lý nhất?

Kiểm tra kiến thức

Chế độXem giải thích sau mỗi câu.

Điểm đạt: 80% — với bài này nghĩa là đúng tất cả các câu.

Câu 1 trên 4Hai tháng trước, một nhà phát triển ở Brisbane đăng video demo chi tiết sáng chế của mình. Nay anh muốn được bảo hộ ở Úc và một số nước khác.Điều gì chính xác nhất?

Mang theo

Giữ bí mật → hỏi chuyên gia → nộp đơn → rồi mới công bố. Đừng dựa vào thời hạn ân hạn như một kế hoạch.

Áp dụng cho IP của bạn

Không có gì tự chạy hoặc tự lưu. Mỗi lựa chọn chỉ mở công cụ khi bạn bấm.

Giới hạn của bài học

Bài học không thể cho biết một công bố cụ thể đã làm mất quyền của bạn ở một nước nào đó hay chưa, cũng không thay thế tư vấn về chiến lược nộp đơn. Thời hạn và điều kiện khác nhau theo từng nước và có thể thay đổi.

Nguồn tham khảo chính thức